Page 15 - gap-brosur

Basic HTML Version

İLK DEV YAPI KEBAN BARAJI VE HES
Yapıldığı dönemde yükseklik olarak Dünyada 3. sırada yer alan Keban
Barajı, Fırat Havzası’nın genel planlanması yapılmadan önce akışların
düzenlenmesi açısından kilit niteliğindeki ilk büyük proje olarak 1950’li
yıllarda tasarlanmış; 1960’lı yılların başında projelendirilmiş ve ortalarında
inşaatına geçilmiştir.
Keban Barajı, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) olgunlaştırıldığında
İşletmede olduğu için GAP kapsamına alınmamıştır. Ancak GAP için iki
açıdan çok önemlidir. Birincisi, Keban Barajı, Fırat Nehrinin Türkiye’deki su
toplama havzasının %70’ini kontrol etmektedir. Bu durum, mansabında
yer alacak GAP barajlarına düzenli su sağlanması açısından önemlidir.
İkincisi ve belki de daha önemlisi, Keban Barajı’nın, 1930’lu yıllardan beri
ülke insanının refah düzeyini yükseltmeyi hedefleyen çalışmaların ilk büyük
meyvası olmasıdır. Keban’ın 1930’lu yıllarda başlayıp 1970’li yıllarda biten
öyküsü GAP gibi dev bir projenin yapılabilirlik güvencesi ve öncüsü olmuştur.
KARAKAYA BARAJI VE HES PROJESİ
Karakaya Barajı Fırat Nehri üzerinde, Keban Barajının 166 km
menbasında inşaa edilmiştir. Diyarbakır merkeze 134 km mesafededir.
Çüngüş ilçesine 30 km mesafededir. 1976 yılında ihale edilerek inşaatına
fiilen başlanılan Karakaya Barajı ve HES’e ait iki adet derivasyon tünelinin
inşaatı tamamlanarak Fırat Nehri’nin 1 Ekim 1982 tarihinde tünellere
çevrilerek derivasyonu sağlanmıştır.
Sağ ve sol sahil temel harfiyatı ayda 0,1 hm gibi bir değere ulaşarak
Eylül 1983 tarihinde tamamlanmıştır. Toplam hacmi 2 hm olan Baraj gövde
betonunun dökülmesi 26 Eylül 1983 tarihinde başlanmış ve kasım 1986 tarihi
itibariyle Baraj gövde betonu işi bitirilmiştir. Toplam hacmi 6 hm olan HES
betonunun dökülmesine Kasım 1983 tarihinde başlanmış ve Şubat 1987’de
tamamlanmıştır. Karakaya Barajı ve HES’te Mart 1987 tarihinden itibaren
elektrik üretimine geçilmiştir.
3
3
ATATÜRK BARAJI VE HES
Atatürk Barajı Şanlıurfa ilinin 60 km kuzey batısında, Adıyaman ilinin
35 km güneyinde, Fırat Nehri üzerinde ve Karakaya Barajının 181 km
mansabındadır. Atatürk Barajı, Aşağı Fırat Projesinin kilit tesisi olan bir
barajdır Baraj gölünde kış ve ilkbahar aylarında depolanan suların bir kısmı,
Şanlıurfa Tünelleri vasıtası ile Şanlıurfa-Harran ve Mardin-Ceylanpınar
Ovaları sulamalarına iletilecek, diğer bir kısmıyla ise münferit olarak Bozova,
Sivere-Hilvan, Suruç-Yaylak ve Adıyaman-Kahta Ovaları sulanacak, ayrıca
artan kısmı da baraj eteğinde inşa edilmiş olan 2 400 MW kurulu gücündeki
hidroelektrik santralda enerji üretiminde kullanılmaktadır. Santralın her biri
300 MW gücünde olan 8 ünitesi, sulamanın tamamen gelişmesinden sonra
yılda ortalama 6 000 GWh enerji üretecektir. Atatürk Barajı ile yaklaşık
600 000 ha’ı Aşağı Fırat Projesi kapsamında olmak üzere, toplam yaklaşık
750 000 ha alanın sulanması sağlanacaktır.